📌 मराठीचा अभिमान: गौरव दिन ते अभिजात सप्ताह – दोन खास दिवसांची गोष्ट
मराठी भाषा ही केवळ मातृभाषा नाही, तर महाराष्ट्राची ओळख, इतिहास आणि संस्कृती आहे. तिच्या समृद्ध परंपरेचा साजरा करण्यासाठी वर्षभरात काही महत्त्वाचे दिवस आपल्याला आठवण करून देतात की “आपली भाषा आपली जीवनरेखा आहे.” 🙌
या ब्लॉगमध्ये आपण पाहणार आहोत २७ फेब्रुवारीचा इतिहास आणि ३ ऑक्टोबरचा शासकीय निर्णय यांचा अर्थ आणि महत्त्व.
🗓️ २७ फेब्रुवारी: मराठी भाषा गौरव दिन – इतिहास आणि महत्त्व
२७ फेब्रुवारी हा दिवस दरवर्षी “मराठी भाषा गौरव दिन” म्हणून साजरा केला जातो. हे खास दिवस प्रसिद्ध मराठी कवी आणि साहित्यकार कुसुमाग्रज यांचे जन्मदिवस म्हणून आहे. त्यांचे खरे नाव विष्णू वामन शिरवाडकर होते आणि त्यांनी मराठी साहित्याला अमूल्य योगदान दिले.
कुसुमाग्रज यांच्या कवितांमध्ये, नाटकांमध्ये आणि कथा-कादंबऱ्यांमध्ये मराठीचा अभिमान, सामाजिक न्याय आणि मानवी भावनांचे विविध रंग दिसतात. त्यांच्या लेखनामुळे मराठी भाषा अधिक प्रभावी आणि व्यापक झाली.
महाराष्ट्र शासनाने २१ जानेवारी २०१३ रोजी हा दिवस अधिकृतपणे मराठी भाषा गौरव दिन म्हणून घोषित केला. यामुळं महाराष्ट्रात शाळांपासून कॉलेजपर्यंत विविध कार्यक्रम, निबंध स्पर्धा, काव्य-वाचन आणि भाषण स्पर्धा आयोजित केल्या जातात, ज्यांनी विद्यार्थ्यांमध्ये भाषेचा अभिमान वाढतो.
हा दिवस केवळ एका साहित्यिकाला सन्मान देण्यासाठी नाही, तर मराठी भाषेच्या समृद्ध इतिहास, संस्कृती आणि साहित्यिक वारशाला उजाळा देण्यासाठी साजरा केला जातो.
🗓️ ३ ऑक्टोबर: अभिजात मराठी भाषा सन्मान दिन – शासकीय निर्णय
३ ऑक्टोबर हा दिवस आता मराठी भाषेचा आणखी एक ऐतिहासिक टप्पा मानला जातो — “अभिजात मराठी भाषा सन्मान दिन” म्हणून मूख्यत्वे महाराष्ट्र सरकार आणि केंद्र सरकारच्या निर्णयाचा परिणाम आहे. 🇮🇳 ✨
२०२४ मध्ये केंद्र सरकारने मराठी भाषेला “अभिजात भाषा (Classical Language)” म्हणून दर्जा दिला. हे दर्जा फक्त भाषेच्या वयोमान आणि तिच्या साहित्य-परंपरेच्या आधारावर दिला जातो — म्हणजे हिचा इतिहास हजारो वर्षांचा आहे, स्वतंत्र साहित्याचा समृद्ध खजिना आहे आणि तिच्या विकासाचा मागोवा स्पष्टपणे दिसतो.
यानिमित्त महाराष्ट्र शासनाने ठरवले की ३ ऑक्टोबर हा दिवस मराठी भाषेला मिळालेल्या अभिजात दर्जाचा सन्मान दिवस म्हणून साजरा केला जाईल तसेच ३ ते ९ ऑक्टोबर दरम्यान ‘अभिजात मराठी भाषा सप्ताह’ म्हणून विविध सुसंस्कृत कार्यक्रम (वार्ता, व्याख्याने, कार्यशाळा, साहित्य-संमेलन) आयोजित केले जातील.
हा दिवस आपल्याला आठवण करून देतो की मराठी भाषा ही संयुक्त सांस्कृतिक वारसा आहे जी स्थानिक मराठी समाजापुरती मर्यादित नाही तर तिचा प्रभाव जागतिक स्तरावरही आहे.
🎉 हे दोन दिवस एकत्रित का महत्त्वाचे?
📍 २७ फेब्रुवारी — मराठी भाषेच्या साहित्यिक परंपरेचा अभिमान आणि त्याच्या महान लेखकांची आठवण.
📍 ३ ऑक्टोबर — मराठीला अभिजात भाषा म्हणून राष्ट्रीय पातळीवर मान्यता मिळाल्याचा गौरव.
हे दिवस केवळ तारीख नाहीत — ते मराठी भाषेच्या गौरवाची दोन पायरी आहेत:
✨ एक — साहित्यिक अस्मितेला सन्मान
✨ दोन — भाषेचा राष्ट्रीय आणि सांस्कृतिक दर्जा
मराठी जपायची सर्वात सोपी पद्धत काय?
रोज थोडं मराठीत बोला, थोडं वाचा, आणि थोडं लिहा.
कारण भाषा वाचली—तर गोष्टी वाचतील. गोष्टी वाचल्या—तर आपलं “आपणपण” वाचेल.
